Motyw kwiatu róży na łyżeczkach do soli

Róża (rosa) to królowa kwiatów; znanych jest około 200 gatunków i wielokrotnie więcej odmian. Kwiaty róż to jedne z najczęściej spotykanych motywów na łyżeczkach do soli, ale też i innych sztućcach, głównie produkcji niemieckiej i angielskiej.

Czerpaki jak widać mają różne kształty - najczęściej spotykane są szufelki, tradycyjne łezki, rzadziej zaś muszelki czy liście. Z uwagi na to, że przedstawione powyżej łyżeczki pochodzą z manufaktur niemieckich, to na trzonkach dominują dwa gatunki róży: "Hildelsheimer Rose" i "Schwarze Rose"; występują tu próby 800, 835 oraz 925, a z rozpoznanych przeze mnie imienników: Christof Widmann i Albert Bodemer. Długość łyżeczek wynosi od 58-74 mm.

Prezent doskonały – łyżeczki do soli od siostry

Kilka dni temu otrzymałem od mojej siostry wspaniały upominek, w którym znalazłem między innymi trzy łyżeczki do soli. Pochodzą one z różnych zakątków świata – Niemcy, Włochy i Anglia. Wszystkie trzy są urocze, aczkolwiek na szczególne wyróżnienie zasługuje łyżeczka pochodząca z Anglii (ta po prawej) z uwagi na jej rozmiar – to najmniejsza srebrna łyżeczka do przypraw, jaką mam w swojej kolekcji!

Łyżeczka pochodzi z Birmingham (Anglia) i została ocechowana w 1895 roku. Jej wytwórcą był Henry Manton (H.M), którego zakład złotniczy powstał w Birmingham w 1832 roku. Waga łyżeczki to 1,6 gram, długość łyżeczki to zaledwie 46 mm.

Trzonek wykonany z kręconego drutu zakończony kuleczką. Czerpak w formie muszli przegrzebka o szerokości 17,5 mm. Na czerpaku wybite są cechy i znaki probiercze. Lew (standard srebra o próbie 925 – sterling), kotwica wskazująca na miasto, w którym cechy na srebrze zostały wybite oraz datownik (rok 1895).

Biżuteria z łyżek i łyżeczek

Wielokrotnie spotykałem się z twórczym wykorzystaniem starych srebrnych sztućców w różnych nietuzinkowych pracach typu "zrób to sam" (DIY). Najczęściej wykorzystywane są łyżeczki deserowe, do kawy, herbaty czy do konfitur. Chodzi oczywiście o rozmiar – mniejsze łatwiej jest kształtować, obrabiać i po prostu lepiej pasują do filigranowej biżuterii. Ozdobne trzonki wykorzystuje się m.in. do tworzenia pierścionków i bransoletek; natomiast czarki to świetna baza do naszyjników czy breloków. 

W przypadku łyżeczek do soli mają one zastosowanie także w wyrobie kolczyków i broszek. W zdecydowanej większości jest to współczesna twórczość wywodząca się z globalnej mody na "upcycling". Oczywiście, przekształcanie starych i bezużytecznych (dla danej osoby) rzeczy w coś ładnego i użytecznego nie jest nowym odkryciem, jednak długie lata względnego pokoju i wszędobylski konsumpcjonizm sprawiły, że "upcycling" uważany jest za dziwactwo i miłą odmianę względem masowości.

Dochodzimy wreszcie do gwoździa, a właściwie broszki programu, którą nabyłem na niedzielnym targu staroci od człowieka, który często jeździ do Szwecji po towar. Broszka wykonana jest z łyżeczki do soli i jak mniemam jej konwersja przypada na lata 30 i 40 XX wieku. Ciekawe są grawerunki: trzonek wieńczy korona a pod nią widnieje postać kobiety w tzw. podomce; na czarce natomiast wygrawerowano imię Mimmi. Niespotykane są ponadto malutkie pierścienie, po cztery z każdej strony. Sugeruje to, że łyżeczka mogła jednak być wykonana na zamówienie i według projektu z przeznaczeniem na prezent. 

Waga łyżeczki to 5,6 grama. Podstawowa cześć łyżeczki wykonana jest z blachy o grubości 0,75 mm; łyżeczka jest szeroka na 15 mm i długa na 57,5 mm. Na drugiej stronie trzonka widoczne są cechy na srebrze: imiennik KLS, trzy korony i litera "S" – szwedzki standard srebra 830, datownik "L8" odpowiednik roku 1937. 

Kolekcjonerska różnorodność

Zamiłowanie kolekcjonerskie wzmaga chęć wyjście poza pierwotnie ściśle założone ramy własnej kolekcji i pozwala usprawiedliwić jej dalszą ekspansję. Ta szczególna podatność kolekcjonerów na nowe bodźce powoduje, że zbiory ulegają przeobrażeniom i zróżnicowaniu. Tak było w moim przypadku.

Założenie kolekcjonowania łyżeczek do soli ze srebra nie wytrzymało próby czasu. Spotykane na drodze egzemplarze pięknych łyżeczek wykonanych z innych materiałów wywołało pragnienie zbudowania szerszej jej reprezentacji. Nikt zapewne nie zdziwi się tej ewolucji, gdy ujrzy zdjęcie, które odnalazłem na stronie jednego z amerykańskich antykwariatów. Oto i one:

Różnorodność w obrębie jednej kategorii potrafi szczerze zauroczyć i od pewnego czasu poszukuję łyżeczek do soli i innych przypraw wykonanych z różnorakich materiałów. Poza tymi wykonanymi ze srebra, wymienić należy: szkło, masa perłowa, ceramika, róg, kość, drewno czy mosiądz. Jeżeli macie jakieś malutkie łyżeczki (do ok. 7,5 cm długości), które jesteście gotowi oddać lub sprzedać, dajcie proszę znać (formularz kontaktowy znajduje się po prawej stronie)!

Łyżeczka do soli, sterling, wyrób współczesny, XXI wiek

Miałem wczoraj czas wolny, który postanowiłem spożytkować na odwiedzaniu sklepów i warsztatów w ścisłym centrum Krakowa. Wspólny mianownik to wyroby ze srebra i związane z tym usługi. Obok antykwariatów odwiedzałem też jubilerów, sklepy numizmatyczne, hurtownie złotnicze i punkty trudniące się sprzedażą przedmiotów ze srebra. Obok spraw własnych pytałem w tych miejscach o łyżeczki do soli.

I tak statystycznie najłatwiej jest je odnaleźć w sklepach z antykami, trudniej jednak o dobrą cenę. Sklepy numizmatyczne poległy, podobnie jak jubilerzy i małe sklepiki z wyrobami ze srebra. Łyżeczki co prawda są, ale nie do soli. Najczęściej dostępne są srebrne łyżeczki na prezent na chrzest dla dziecka. O tym skąd ten zwyczaj się wziął pisałem we wpisie pt. "Szczęśliwy ten kto ze srebrną łyżeczką w ustach urodzony". Długość tych łyżeczek oscyluje wokół niewiele ponad 10 cm a ich cena wynosi około 100–150 zł. To dużo biorąc pod uwagę zawartość kruszcu, jak i wartość artystyczną wyrobu. Niektóre mogą się jednak podobać.

Jedyną łyżeczkę, którą kupiłem tego dnia, zdobyłem w sklepie detalicznym prowadzonym przez Centrum Jubilerskie "Szafir". Piszę "zdobyłem", bo była to jedyna i ostatnia sztuka. Jej cena wyniosła po rabacie 35 zł. Zdaje się, że nie sprzedają ich wiele, bo innych wzorów zamówić nie można było.

Łyżeczka jest bardzo skromna, bez żadnych ozdób i w dodatku minimalnie niesymetryczna. Wykonana jest z jednego kawałka srebra próby 925 (sterling). Waży 2,9 grama, długość całkowita łyżeczki to 64 mm a szerokość czerpaka 13 mm. Na trzonku widnieje próba 925 wpisana w prostokąt oraz imiennik PS wpisany w romb. Obecnie nie jestem w stanie zidentyfikować wytwórcy.

Łyżeczki do soli – Carl Fabergé?

Dwa dni temu zakończyła się licytacja pary łyżeczek do soli. Najwyższa oferta kupna wyniosła 350 zł. Opis przedmiotu wskazuje, że łyżeczki zostały wykonane w pracowni należącej do słynnego jubilera Karola Faberge (Peter Carl Fabergé). Osobiście mam spore wątpliwości co do oryginalności łyżeczek. Dyskusyjna jest jakość ich wykonania. Poza tym znaki na srebrze są niepełne. Widoczna jest wybita próba oraz znak wytwórcy, brakuje natomiast znaku miasta oraz znaku urzędu probierczego. Poniżej zrzut ekranu omawianej aukcji.

Oryginalne wyroby wykonane przez Karola Faberge rzadko pojawiają się na rynku. Bardzo wysokie ceny tych przedmiotów sprawiają, że ich podrabianie jest opłacalne. Szacuje się, że ponad 90% tego co jest na rynku to falsyfikaty. Bez znajomości tematu oraz możliwości zobaczenia i dotknięcia przedmiotu z bliska popełnienie kosztownego błędu jest bardzo prawdopodobne.

Łyżeczka miniatura, Robbe & Berking, Niemcy 1985

Niżej opisywana srebrna łyżeczka została wykonana w znanej niemieckiej manufakturze Robbe & Berking. Jest częścią kolekcji opracowanej przez Franklina Minta w latach 1983–1985. Znaki na srebrze zostały wybite z tyłu i obejmują: 'C', '85' 'R&B', i znak próby 'STERLING .925'. Kolekcja Minta nazwana została wymownie "Silver Spoons of the World's Greatest Silvermiths", czyli "srebrne łyżeczki największych złotników na świecie". Trudno określić, kiedy powstał jej pierwowzór, choć stawiam, że na przełomie lat 20. i 30. XX wieku.

Łyżeczka ma całkowitą długość 64 mm. Szerokość czerpaka wynosi natomiast 14 mm. Łyżeczkę dobrze trzyma się w ręce, waży 5,4 grama.

 

Łyżeczka do soli, Charles Murat, Paryż, Francja, XIX/XX w.

Dziś mam do zaprezentowania srebrną łyżeczkę do soli w stylu rasowej secesji. Motyw wijących się pnączy kwiatów jest cechą charakterystyczną tej epoki, która swoją świetność przeżywała we Francji w latach 1890-1910. Łyżeczka została wykonana przez paryskiego złotnika Charles Murat, który swój warsztat w Paryżu (Francja) posiadał od 1897 roku.

Długość łyżeczki wynosi 73 mm, szerokość czerpaka to 15 mm, a waga 4,2 grama.

Eksponowanie kolekcji łyżek i łyżeczek

Różne mogą być powody, dla których decydujemy się poświęcić część naszego życia kolekcjonerstwu. Jednym z nich może być piękno przedmiotu i możliwości estetycznego jego eksponowania. Jak się okazuje często ma to miejsce w przypadku łyżeczek i innych niewielkich przedmiotów, takich jak kluczyki czy naparstki. Zresztą zobaczcie sami, w końcu obrazy zastępują tysiące słów.

Więcej inspiracji można znaleźć w sieci wpisując w wyszukiwarkę grafik np. frazę "displaying spoons". Owocnego inspirowania!

Nowy nabytek, współczesna produkcja

Dzisiaj odebrałem przesyłkę z Sosnowca, gdzie mieści się siedziba rodzinnej firmy Srebropol założonej w 2008 roku. Kupiłem u nich nic innego jak dwie łyżeczki do soli. Obie wykonane są ze srebra próby 925 (sterling). Każda z nich została zapakowana w prezentowe kwadratowe pudełeczko stosowane m.in. do pierścionków czy kolczyków. Początkowo miałem wrażenie, że to pomyłka, ponieważ pudełka są małych rozmiarów (bok ma 5 cm). Jednak po otwarciu pierwszego z nich łyżeczka swobodnie i wygodnie leżała sobie po przekątnej. Można było zatem odetchnąć z ulgą. 

Według sprzedawcy waga łyżeczki powinna znajdować się w przedziale 2,9–3 grama, a jej długość wynosić 6,1 cm. Po wykonaniu pomiarów waga była zbliżona do wartości deklarowanych przez Srebropol i wynosiła 2,86 i 2,92 grama. Długość obu łyżeczek wynosiła natomiast 6,15 cm.  Na tylnej ściance łyżeczki znajduje się wybity imiennik producenta (znak) oraz próba 925. Niestety, Srebropol zasłonił się tajemnicą handlową i nie wskazał kto jest producentem łyżeczek.

Patrząc na tę łyżeczkę ma się wrażenie, że jest to idealna miniatura stołowej łyżki stylizowanej na wzór staroangielski pochodzący z połowy XVIII wieku. Łyżeczkę dobrze trzyma się w ręce. To co mi nie przypadło do gustu, to mało wyrazista dekoracja na rancie łyżeczki, która wygląda na wytartą. Biorąc jednak dość przystępną cenę 41 zł za sztukę wciąż jestem zadowolony z zakupu. 

Z obecnie działających polskich zakładów znalazłem jeszcze tylko jeden wykonujący łyżeczki do soli ze srebra, a mianowicie Warszawska Fabryka Platerów HEFRA S.A. W srebrze dostępne są dwa wzory: model "Rapsodia" oraz model "Księstwo Warszawskie". Chciałbym je mieć w swojej kolekcji, ale ich cena jest mało przystępna (175 zł za sztukę).

Moja przygoda z łyżeczkami do soli

Założenie i prowadzenie bloga poświęconego stricte łyżeczkom do soli podyktowane jest chęcią przyciągnięcia i poznania kolekcjonerów i miłośników tej tematyki. Jest to niewątpliwie mało popularna dyscyplina w Polsce, ale również i na świecie. Mimo tego, żywię nadzieję, że rosnąca rola Internetu, jako platformy wymiany wiedzy i doświadczenia pozwoli mi dotrzeć do osób, które podzielają mój łyżeczkowy entuzjazm. 

Poznanie innych kolekcjonerów zawsze rozszerza horyzonty, jest inspirujące i pozwala na jakościową ekspansję zbioru wszystkich w tym procesie uczestniczących. Jeżeli zatem nie znaleźliście się tutaj przypadkowo proszę o kontakt ze mną! Dotyczy to także osób, które chciałyby odsprzedać swoje łyżeczki. bo koncentrują swoje zasoby na czymś innym.

Co ma znaleźć się na blogu? Możliwie wszystko, co związane jest z moją pasją, a więc łyżeczkami do soli. Na pewno pojawią się tutaj posty związane z historią i ekspozycją łyżeczek. Ponadto będę się chciał podzielić swoimi przemyśleniami dotyczącymi kolekcjonerstwa oraz doświadczeniami z poszerzaniem zbioru. Dodatkowo zamieszczę swoją kolekcję łyżeczek i ofertę wymiany części z nich na inne. Zapraszam do kontaktu oraz śledzenia kolejnych wpisów!