Łyżeczka do soli, sterling, wyrób współczesny, XXI wiek

Miałem wczoraj czas wolny, który postanowiłem spożytkować na odwiedzaniu sklepów i warsztatów w ścisłym centrum Krakowa. Wspólny mianownik to wyroby ze srebra i związane z tym usługi. Obok antykwariatów odwiedzałem też jubilerów, sklepy numizmatyczne, hurtownie złotnicze i punkty trudniące się sprzedażą przedmiotów ze srebra. Obok spraw własnych pytałem w tych miejscach o łyżeczki do soli.

I tak statystycznie najłatwiej jest je odnaleźć w sklepach z antykami, trudniej jednak o dobrą cenę. Sklepy numizmatyczne poległy, podobnie jak jubilerzy i małe sklepiki z wyrobami ze srebra. Łyżeczki co prawda są, ale nie do soli. Najczęściej dostępne są srebrne łyżeczki na prezent na chrzest dla dziecka. O tym skąd ten zwyczaj się wziął pisałem we wpisie pt. "Szczęśliwy ten kto ze srebrną łyżeczką w ustach urodzony". Długość tych łyżeczek oscyluje wokół niewiele ponad 10 cm a ich cena wynosi około 100–150 zł. To dużo biorąc pod uwagę zawartość kruszcu, jak i wartość artystyczną wyrobu. Niektóre mogą się jednak podobać.

Jedyną łyżeczkę, którą kupiłem tego dnia, zdobyłem w sklepie detalicznym prowadzonym przez Centrum Jubilerskie "Szafir". Piszę "zdobyłem", bo była to jedyna i ostatnia sztuka. Jej cena wyniosła po rabacie 35 zł. Zdaje się, że nie sprzedają ich wiele, bo innych wzorów zamówić nie można było.

Łyżeczka jest bardzo skromna, bez żadnych ozdób i w dodatku minimalnie niesymetryczna. Wykonana jest z jednego kawałka srebra próby 925 (sterling). Waży 2,9 grama, długość całkowita łyżeczki to 64 mm a szerokość czerpaka 13 mm. Na trzonku widnieje próba 925 wpisana w prostokąt oraz imiennik PS wpisany w romb. Obecnie nie jestem w stanie zidentyfikować wytwórcy.

Srebrna łyżeczka do soli, Niemcy, 2010

Kilka dni temu zamówiłem łyżeczkę do soli wykonaną w Polsce w Gdańsku, choć wybite są na niej niemieckie punce (księżyc i korona) używane po 1886 roku i używane również współcześnie. Próba srebra to .800 – czyli najniższy i jednocześnie najpopularniejszy w Niemczech standard srebra. Łyżeczka dobrze się prezentuje a jakość wykonania jest zadowalająca, choć mogła by być lepiej dopracowana. Domniemane inicjały złotnika to MK.

Waga (5,1 grama) łyżeczki jest odczuwalna w ręku. Szerokość czerpaka wynosi 15 mm a długość łyżeczki 72 mm. Wzór łyżeczki jest charakterystyczny dla epoki secesji (niem. Jugendstil). Łyżeczka jest nowa i sztucznie oksydowana. Wylicytowana za około 35 zł.

Nowy nabytek, współczesna produkcja

Dzisiaj odebrałem przesyłkę z Sosnowca, gdzie mieści się siedziba rodzinnej firmy Srebropol założonej w 2008 roku. Kupiłem u nich nic innego jak dwie łyżeczki do soli. Obie wykonane są ze srebra próby 925 (sterling). Każda z nich została zapakowana w prezentowe kwadratowe pudełeczko stosowane m.in. do pierścionków czy kolczyków. Początkowo miałem wrażenie, że to pomyłka, ponieważ pudełka są małych rozmiarów (bok ma 5 cm). Jednak po otwarciu pierwszego z nich łyżeczka swobodnie i wygodnie leżała sobie po przekątnej. Można było zatem odetchnąć z ulgą. 

Według sprzedawcy waga łyżeczki powinna znajdować się w przedziale 2,9–3 grama, a jej długość wynosić 6,1 cm. Po wykonaniu pomiarów waga była zbliżona do wartości deklarowanych przez Srebropol i wynosiła 2,86 i 2,92 grama. Długość obu łyżeczek wynosiła natomiast 6,15 cm.  Na tylnej ściance łyżeczki znajduje się wybity imiennik producenta (znak) oraz próba 925. Niestety, Srebropol zasłonił się tajemnicą handlową i nie wskazał kto jest producentem łyżeczek.

Patrząc na tę łyżeczkę ma się wrażenie, że jest to idealna miniatura stołowej łyżki stylizowanej na wzór staroangielski pochodzący z połowy XVIII wieku. Łyżeczkę dobrze trzyma się w ręce. To co mi nie przypadło do gustu, to mało wyrazista dekoracja na rancie łyżeczki, która wygląda na wytartą. Biorąc jednak dość przystępną cenę 41 zł za sztukę wciąż jestem zadowolony z zakupu. 

Z obecnie działających polskich zakładów znalazłem jeszcze tylko jeden wykonujący łyżeczki do soli ze srebra, a mianowicie Warszawska Fabryka Platerów HEFRA S.A. W srebrze dostępne są dwa wzory: model "Rapsodia" oraz model "Księstwo Warszawskie". Chciałbym je mieć w swojej kolekcji, ale ich cena jest mało przystępna (175 zł za sztukę).